Εισαγωγή αυτοκινήτου για ΑμεΑ: απαλλαγή από το τέλος ταξινόμησης

Ποιοι δικαιούνται απαλλαγή από το τέλος ταξινόμησης;

Έλληνες και πολίτες της ΕΕ με κατοικία ή συνήθη διαμονή στην Ελλάδα, που έχουν μία από τις παθήσεις του άρθρου 16 παρ. 1 του ν.1798/1988 (Α.1003/2025, άρθρο 1 παρ. 2):

• πλήρη παράλυση των κάτω ή των άνω άκρων, ή αμφοτερόπλευρο ακρωτηριασμό τους,
• σοβαρή κινητική αναπηρία στα κάτω άκρα, τουλάχιστον 67% (αν συμμετέχουν και τα άνω, τουλάχιστον 40% από το ένα κάτω άκρο),
• τύφλωση και στα δύο μάτια, 80% και πάνω,
• νοητική αναπηρία με δείκτη νοημοσύνης κάτω από 40,
• αυτισμό με επιληπτικές κρίσεις, νοητική αναπηρία ή οργανικό ψυχοσύνδρομο, 67% και πάνω, με ανικανότητα για εργασία και ανάγκη βοήθειας,
• μεσογειακή αναιμία, με ποσοστό 67% και πάνω και ανάγκη μεταγγίσεων, ανεπάρκεια νεφρών, ήπατος, πνευμόνων ή καρδιάς τελικού σταδίου, με ποσοστό 80% και πάνω, ή μεταμόσχευση ενός από αυτά (απόφαση Α.1235/2021),
• αιμορροφιλία, κυστική ίνωση ή ομόζυγη κληρονομική υπερχοληστερολαιμία, με τους ίδιους όρους με τον αυτισμό.

Η ΑΑΔΕ και η Α.1235/2021 προσθέτουν τη σιδηροβλαστική αναιμία, με ποσοστό 67% και πάνω και μεταγγίσεις, και τη δρεπανοκυτταρική και τις άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες, με ποσοστό 67% και πάνω και περισσότερες από δύο νοσηλείες τον χρόνο λόγω κρίσεων (συχνές ερωτήσεις ΑμεΑ, ερώτηση 1). Δικαιούνται και οι ανάπηροι πολέμου, οι ένστολοι με αναπηρία από την υπηρεσία και οι άλλες κατηγορίες του ν.490/1976 (άρθρο 1 παρ. 1, 3 και 4).

Την πάθηση και το ποσοστό τα βεβαιώνει η Γνωστοποίηση Αποτελέσματος Πιστοποίησης Αναπηρίας του ΚΕΠΑ, σε ισχύ (Α.1003/2025, άρθρο 2 παρ. 3β). Για τους ένστολους μετράει η γνωμάτευση της ΑΣΥΕ, ΑΝΥΕ ή ΑΑΥΕ. Ο χρηστικός οδηγός της ΑΑΔΕ για ΑμεΑ γράφει ακόμη για ένδειξη «ΔΙΑ ΒΙΟΥ», όμως η Α.1003/2025 ζητά γνωστοποίηση «εν ισχύ» (άρθρο 2 παρ. 3β), χωρίς να αναφέρει ένδειξη «δια βίου». Η γνωστοποίηση πρέπει να ισχύει όταν υποβάλλεται η δήλωση στο τελωνείο, γιατί τότε την ελέγχει. Αν λήγει σύντομα, ρώτησε γραπτώς το τελωνείο ή το my1521 της ΑΑΔΕ πριν από την αγορά.

Για ανήλικο, το δικαίωμα το ασκεί όποιος έχει τη γονική μέριμνα ή την επιτροπεία, για ένα αυτοκίνητο (ν.1798/1988, άρθρο 16 παρ. 3). Για ενήλικο σε δικαστική συμπαράσταση χρειάζεται και η δικαστική απόφαση (Α.1003/2025, άρθρο 2 παρ. 3δ).

Τι καλύπτει η απαλλαγή και τι πληρώνεις κανονικά;

Καλύπτει το τέλος ταξινόμησης. Ο ΦΠΑ, αν οφείλεται, και ο δασμός, αν το αυτοκίνητο έρχεται από χώρα εκτός ΕΕ, πληρώνονται κανονικά (ΑΑΔΕ, συχνές ερωτήσεις ΑμεΑ, ερώτηση 2).

Σε αυτοκίνητο από χώρα της ΕΕ, ΦΠΑ στην Ελλάδα οφείλεται μόνο αν θεωρείται καινούργιο: έως 6 μήνες από την πρώτη κυκλοφορία ή έως 6.000 χιλιόμετρα. Τότε ο συντελεστής είναι 24% (Κώδικας ΦΠΑ, ν.5144/2024: άρθρο 2 παρ. 1γ, άρθρο 14 παρ. 4γ και άρθρο 26 παρ. 1).

Τα τέλη κυκλοφορίας έχουν δική τους απαλλαγή, για ένα όχημα, με αίτηση στο myCAR της ΑΑΔΕ ή στη ΔΟΥ (Α.1003/2025, άρθρα 4 και 5).

Πόσα κυβικά μπορεί να έχει το αυτοκίνητο;

Μέχρι 1.650 κυβικά, με δύο εξαιρέσεις (ν.1798/1988, άρθρο 16 παρ. 2):

Αν δικαιούσαι 1.650 κυβικά, μπορείς να πάρεις μεγαλύτερο κινητήρα πληρώνοντας μέρος του τέλους: 30% πάνω από 1.650 και έως 2.000 κυβικά, 58% πάνω από 2.000 (ΑΑΔΕ, συχνές ερωτήσεις ΑμεΑ, ερώτηση 2). Η ίδια απάντηση της ΑΑΔΕ ζητά αυτοκίνητο «αντιρρυπαντικής τεχνολογίας». Το ποσοστό υπολογίζεται στο πλήρες τέλος του αυτοκινήτου.

Για τους δικαιούχους του ν.490/1976 οι εξαιρέσεις είναι άλλες: οι παραπληγικοί και όσοι έχουν αναπηρία 100% μπορούν να πάρουν αυτοκίνητο πάνω από 1.650 κυβικά, και σε ειδικές περιπτώσεις, με γνώμη της ΑΣΥΕ, έως 2.000 (ν.490/1976, άρθρο 1 παρ. 2).

Μπορεί να είναι μεταχειρισμένο από τη Γερμανία;

Οι διατάξεις δεν ζητούν καινούργιο αυτοκίνητο. Βάζουν όρους για την αναπηρία και τον κυλινδρισμό, όχι για την ηλικία του (ν.1798/1988 άρθρο 16, ν.490/1976 άρθρο 1), και ο Τελωνειακός Κώδικας εφαρμόζει τις απαλλαγές και σε αυτοκίνητα από άλλα κράτη της ΕΕ (ν.5222/2025, άρθρο 148 παρ. 5). Η ΑΑΔΕ δεν το γράφει ρητά στις συχνές ερωτήσεις της. Το «Αίτημα ελέγχου» δεν απαντά σε αυτό, γιατί ελέγχει μόνο αν έχεις πάρει ήδη αυτοκίνητο με απαλλαγή, οπότε ρώτησε γραπτώς, πριν από την αγορά, το τελωνείο ή το my1521 της ΑΑΔΕ.

Για μεταχειρισμένο, το τελωνείο ζητά και την πρωτότυπη ξένη άδεια κυκλοφορίας (ν.5222/2025, άρθρο 136 παρ. 9).

Ποιοι όροι ισχύουν μετά την ταξινόμηση;

Το αυτοκίνητο χρησιμοποιείται μόνο για τις δικές σου ανάγκες. Πριν τελειώσει το διάστημα δεν μεταβιβάζεται ούτε δίνεται για χρήση σε άλλον χωρίς προηγούμενη έγκριση του τελωνείου και πληρωμή του τέλους που αναλογεί (Α.1003/2025, άρθρα 2 παρ. 3α και 3 παρ. 2· ν.5222/2025, άρθρο 148 παρ. 6 και 8).

Αν πουληθεί, δοθεί σε άλλον ή χρησιμοποιηθεί για άλλο σκοπό χωρίς άδεια του τελωνείου, η πράξη είναι λαθρεμπορία. Επιβάλλεται πολλαπλό τέλος από τρεις έως πέντε φορές τους φόρους που γλίτωσες, και χάνεις για πάντα το δικαίωμα να ξαναπάρεις αυτοκίνητο με απαλλαγή (ν.5222/2025, άρθρα 168 και 174 παρ. 2α· ν.490/1976, άρθρο 1 παρ. 6).

Το διάστημα είναι επτά χρόνια από τον τελωνισμό (ν.5222/2025, άρθρο 148 παρ. 8)· το ίδιο γράφει ο χρηστικός οδηγός της ΑΑΔΕ. Μία πρόταση στις συχνές ερωτήσεις της ΑΑΔΕ (ερώτηση 5) μετρά από τη λήξη του έτους τελωνισμού, γι' αυτό μην υπολογίσεις μόνος σου την ημερομηνία: πριν από κάθε μεταβίβαση ζήτησε άδεια από το τελωνείο. Ο περιορισμός γράφεται στο ψηφιακό πιστοποιητικό ταξινόμησης (Α.1003/2025, άρθρο 3).

• Αν το αυτοκίνητο αποδεσμευτεί πριν από τον πέμπτο χρόνο, πληρώνεις ολόκληρο το τέλος που αναλογεί εκείνη τη στιγμή (ν.5222/2025, άρθρο 148 παρ. 6).
• Από τον πέμπτο έως τον έβδομο χρόνο πληρώνεις το 30% (άρθρο 148 παρ. 8). Τότε, κατά την ΑΑΔΕ, δεν παίρνεις άλλο αυτοκίνητο με απαλλαγή ΑμεΑ (ερώτηση 7).
• Μετά τα επτά χρόνια δεν οφείλεις τέλος και το μεταβιβάζεις με άδεια του τελωνείου. Το δικαίωμα ξαναχρησιμοποιείται (χρηστικός οδηγός ΑμεΑ).

Ένα ή δύο ακόμα πρόσωπα με άδεια οδήγησης, που δεν μένουν μακριά από την κατοικία σου, μπορούν να το οδηγούν με απόφαση του τελωνείου, με τον δικαιούχο μέσα (ερώτηση 3· Α.1003/2025, Παράρτημα ΙΙ). Η οδήγηση χωρίς τον δικαιούχο μέσα είναι τελωνειακή παράβαση με πρόστιμο. Πρόστιμο δεν επιβάλλεται μέσα στον νομό όπου μένει μόνιμα ο δικαιούχος· έξω από αυτόν πρέπει να αποδείξεις εξαιρετικές ή επείγουσες περιστάσεις ή ότι η διαδρομή έγινε αποκλειστικά για τις άμεσες ανάγκες του δικαιούχου (ερώτηση 4· Α.1003/2025, Παράρτημα ΙΙ).

Αν πεθάνει ο δικαιούχος μέσα στο διάστημα, οι κληρονόμοι πληρώνουν τόσα δέκατα του τέλους όσα εξάμηνα λείπουν για να κλείσει, και το τακτοποιούν στην Τελωνειακή Περιφέρεια Αττικής μέσα σε δύο χρόνια από τον θάνατο· μετά επιβάλλεται και πρόστιμο (ν.5222/2025, άρθρο 148 παρ. 7).

Ποια είναι η διαδικασία στο τελωνείο;

1. Κάνεις «Αίτημα ελέγχου» στην Τελωνειακή Περιφέρεια Αττικής, από την εφαρμογή «Τα αιτήματά μου» της ΑΑΔΕ. Ελέγχει αν έχεις πάρει άλλο αυτοκίνητο με απαλλαγή (Α.1003/2025, άρθρο 2 παρ. 1).
2. Η απάντηση έρχεται στην ίδια εφαρμογή (άρθρο 2 παρ. 2).
3. Υποβάλλεται στο όνομά σου η δήλωση στο τελωνείο (για αυτοκίνητο από την ΕΕ, η Ειδική Δήλωση) με: υπεύθυνη δήλωση ότι το αυτοκίνητο θα χρησιμοποιείται μόνο για τις ανάγκες σου και ότι δεν έχεις προσφύγει στη Δευτεροβάθμια Υγειονομική Επιτροπή του ΚΕΠΑ, γνωστοποίηση του ΚΕΠΑ σε ισχύ, ταυτότητα, αποδεικτικό κατοικίας, την απάντηση της Περιφέρειας και, όπου χρειάζεται, έγγραφα γονικής μέριμνας, επιτροπείας ή δικαστικής συμπαράστασης (άρθρο 2 παρ. 3).
4. Το τελωνείο ελέγχει τη γνωστοποίηση ηλεκτρονικά με τον e-ΕΦΚΑ και εκδίδει πιστοποιητικό ταξινόμησης που γράφει τον περιορισμό (άρθρο 3).

Για να ξέρεις τι γλιτώνεις, δες το κανονικό τέλος του αυτοκινήτου στον Υπολογισμό τελωνείου.

Ποια λάθη κάνουν σχεδόν όλοι;

1. Αγοράζουν πριν έρθει η απάντηση της Τελωνειακής Περιφέρειας Αττικής ή θεωρούν ότι η θετική απάντηση εξασφαλίζει την απαλλαγή. Η γνωστοποίηση του ΚΕΠΑ ελέγχεται αργότερα, στον εκτελωνισμό.
2. Διαλέγουν κινητήρα πάνω από 1.650 κυβικά και περιμένουν πλήρη απαλλαγή.
3. Θεωρούν ότι η απαλλαγή σβήνει και τον ΦΠΑ σε σχεδόν καινούργιο αυτοκίνητο.
4. Δίνουν το αυτοκίνητο σε συγγενή χωρίς έγκριση οδηγού.
5. Πουλάνε ή δίνουν το αυτοκίνητο σε άλλον πριν από την επταετία χωρίς άδεια του τελωνείου.

Δες επίσης: απαλλαγή για γονείς με τρία και πάνω τέκνα, απαλλαγή λόγω μετοικεσίας.

Συχνές ερωτήσεις